|
Cinsiyet ve İntihar
Kendi kendini öldürmeler genellikle erkekler arasında kadınlardan daha yaygındır. Buna karşın kendini öldürmeyi düşünme ve bunun için girişimde bulunma kadınlar arasında erkeklerden daha yaygındır. Tamamlanmış intihar erkeklerde ( 2-3 kat ), intihar girişimi ise kadınlarda ( 4 kat ) daha fazladır.) ( kaplan)
Daha fazla kadının intiharı düşünüp girişimde bulunmasına rağmen daha azının kendini öldürmesinin nedeni erkek ve kadınların intihar davranışında bulunurken seçtikleri yöntemler olabilir. Etkin öldürücü yöntem seçilmişse girişimcinin kurtulma şansı azdır.Öldürücülüğü az olan bir yöntemde,kişinin kurtarılma şansı daha fazladır. Erkeklerde sıklıkla ateşli silahlar, ası ve yüksekten atlama gibi geri dönüşümü zor yöntemler kullanılmaktadır. Kadınlar ise yüksek doz ilaç ya da zehir içmeyi tercih etmektedir. ( kaplan)
Erkeklerin kendilerini kadınlardan daha fazla oranda öldürmelerinin bir diğer nedeni madde kullanımıyla ilgili sorunların erkekler arasında daha yaygın olmasıdır. Hem uyuşturucu alışkanlığı hem de alkol bağımlılığı, erkekler arasında daha yaygındır.
İntihar ve Yaş
Toplum intihar oranlarına bakıldığında, yaşla birlikte kendini öldürenlerin sayısının arttığı görülmektedir. Onbeş yaşın altında nadirdir.Genel olarak bakıldığında 15-44 yaş arasında , intiharların en sık görüldüğü yaştır. Yaşlılarda tamamlanmış intihar riski , diğer yaş gruplarına göre daha fazladır. ( kaplan)
Medeni Durum ve İntihar
İntihar davranışları ve medeni durum arasında bir ilişki vardır. Evli ve çocuk sahibi olanlarda intihar riski azalmaktadır. Boşanmış olanlarda, bekar ve dullara göre intihar sıklığı artmaktadır. Boşanma erkekleri daha kötü etkilemektedir.( kaplan)
Mevsimler ve intihar
İnsanların kendilerini öldürmelerinin bahar ve yaz aylarında yoğunluk kazandığı görülmektedir.
Sosyal Sınıf ve İntihar
Her toplumsal sınıfta intihar olgusuna rastlanır. Ancak gözlemler, değişik sosyal katmanlarda, değişik düzeylerde intihar davranışına rastlandığına işaret etmektedir.
İntihar olgusuna her toplumsal katmanda rastlansa da, düşük sosyoekonomik düzeydeki toplumsal katmanlarda görülme sıklığının daha yüksek olabileceğini bekleyebiliriz.
Tıbbi hastalıklar
Tıbbi hastalıklarda intihar riski artmaktadır.
Olumsuz Yaşam Olayları
İntihar girişiminde bulunanlarda, stresli yaşam olaylarının sayısı son bir yılda, özellikle de intihar davranışından önceki 3 ay içinde artmaktadır. Kümülatif etkileri de dikkate alındığında olumsuz yaşam olaylarının tetiği çeken mekanizma olduğu düşünülmektedir. (Kaplan)
İntihar girişim Öyküsü
İntihar girişimlerinin yaklaşık olarak üçte biri tekrarlamaktadır. İlk üç ay içinde ikinci bir intihar girişim riski oldukça yüksek olarak değerlendirilmektedir.
SUİSİD VE PSİKİYATRİK BOZUKLUKLAR
İntihar davranışıyla en güçlü ilişkiyi, psikolojik bozukluklar göstermektedir. Psikiyatrik hastalarda intihar riski 3-12 kat fazladır. Kendini öldüren kimselerin büyük bir çoğunluğunun en az bir psikolojik sorunu vardır. Psikiyatrik hastalar arasında intihar davranışı yaygındır ve psikolojik rahatsızlıklar intihar için en büyük risk etmenini oluşturmaktadır.
Yapılan çalışmalar depresyonlu kimseler ve depresyon tedavisi görenler arasında hem ölümle sonuçlanan hem de düşünce ve girişimleri içeren intihar davranışlarının yaygın olduğunu göstermektedir.
İki uçlu depresyon tanısı alan hastalar arasında da intihar davranışlarının yaygın olduğu bildirilmektedir.
Şizofrenik hastalar arasında intihar en büyük sorunlardan birisidir.
Panik bozukluğu ve sosyal fobisi olan hastaların % 20’ sinde intihar davranışı bulunmaktadır. Anksiyete bozukluklarına eşlik eden depresif belirtiler ya da bozukluk riski artımaktadır.
Toplum içerisinde insanların maruz kaldığı şiddet duygusal,fiziksel ve cinsel olabilir.Genelde bu tür şiddete maruz kalanlar kadınlar ve çocuklardır. Cinsel şiddete uğrayanlar arasında uğramayanlara kıyasla intihar girişiminde bulunma ve travma sonrası stres bozukluğu geliştirme sıklığının daha yüksek olduğu gösterilmiştir
İnsanın kendi canına kıymasıyla yakından ilişkili bir diğer psikiyatrik sorun grubu madde kötüye kullanımı veya bağımlılığıdır.
Madde kullanımı ve intihar davranışı ilişkisinde alkolizm,özel bir yere sahiptir. Alkol bağımlılarının % 15’ inden fazlasında intihar davranışı görülmektedir. Çünkü yapılan tüm çalışmalar alkol kötüye kullanımı ve intihar arasında güçlü bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir.
Kişilik Bozuklukları ve İntihar
Kişilik bozuklukları olan hastalar, özellikle depresyon ve bağımlılık gibi major psikiyatrik bozukluklara yatkın kişilerdir. Özellikle antisosyal ve borderline kişilik bozuklukları, intihar davranışı ile daha ilişkili olduğu belirtilmektedir.
KAYNAKLAR:
Kaplan HI, Sadock BJ. Synopsis of Psychiatry. Behavioral Sciences, Clinical Psychiarty. Eighth Edition. 1998.
|
