|
MADDE KÖTÜYE KULLANIMI
Zararlı sonuçlarına rağmen yineleyen madde kullanımı vardır.. Kişi sorumluluklarını aksatır. İşe gitmez, okulu aksatır, evi ihmal eder. Önemli durumlarda madde alımı ve kötü sonuçları ortaya çıkar. Yasal sorunlar ortaya çıkar.
Tolerans, yoksunluk ve kompülsif ilaç alımı yoktur.
MADDE BAĞIMLILIĞI
Tolerans ve yoksunluk vardır. Kişi amaçladığından daha çok ve daha uzun süre alır. Kişi maddeyi bırakmak için defalarca girişimde bulunmuş ve başarısız olmuştur. Kişi maddeyi bulmak, kullanmak ve etkilerinden kurtulmak için ciddi bir zaman harcar. Sosyal, mesleki ve toplumsal eylemlerini azaltır.
Kişi maddenin zararlarının farkındadır, ama bırakamaz.
. TOLERANS
. Aynı etki için, sürekli olarak artan miktarda alım
. Aynı düzeyde ilaç alımına rağmen etkinlik azalması
. Opiyatlar ve uyarıcılarda(extasy) ölümcül dozlara çıkılabilir
. YOKSUNLUK
. Maddenin kan düzeyi azalırken ortaya çıkar
. Yoksunluk bulgularının ortaya çıkmaması için madde kullanımına
devam edilir
Tolerans + yoksunluk = fizyolojik bağımlılık vardır. Kompülsif tarzda madde alımı görülür.
ALKOL VE MADDE KULANIMI
ALKOL BAĞIMLILIĞI
Sıklığı kadınlarda % 3-5, erkeklerde % 10 civarıdır. Sıklıkla ek psikiyatrik hastalıklar mevcuttur. Alkoliklerde en sık antisosyal kişilik bozukluğu, duygudurum bozuklukları ve anksiyete bozuklukları görülür. Bu kişilerde intihar oranları toplumdan daha yüksektir.
Alkol, tolerans gelişen bir maddedir. Sürekli olarak artan dozlarda alınır. Bağımlılarda bırakama dönemlerinde yoksunluk geliştiğinden, hasta alkol alamaya devam eder. Alkol nedeniyşe ciddi sağlık sorunları ortaya çıkar. Sosyal ve mesleki işlevsellik etkilenir ve hatta yasalarla sorunlar yaşanır.
Alkol Kullanımına Bağlı Durumlar:
. Entoksikasyon , yoksunluk
. Psikoz, duygudurum bozk, anksiyete bozk
. Deliryum , kalıcı demans, amnestik sendrom
. Cinsel işlev bozk
. Uyku bozukluğu
ALKOL İNTOKSİKASYONU( ZEHİRLENMESİ)
. Yavaş ve geveleyerek konuşma,
. Geveleyerek konuşma ve yargı bozk.
. Sendeleyerek yürüme ve inkoordinasyon
. Uykulu hal ya da koma
. Dikkat ya da hafıza bozk ve yargı bozk
. Öfori ya da disfori
. Sosyal ya da mesleki fonksiyon kaybı
YOKSUNLUK
. Otonom hiperaktivite: terleme, titreme, hipertansiyon,taşikardi, anksiyete
. Aşırı titreme
. İnsomnia
. Bulantı- kusma
. Psikomotor ajitasyon
. İşitsel ve görsel hallüsinasyon
. Epileptik nöbet
TEDAVİ
. Detoksifasyon
. Hospitalizasyon
. Destekleyici terapiler
OPİYATLAR
. Morfin
. Eroin
. MEPERİDİN(Dolantin)
. Propoxifen
. Kodein
. Metadon
. LAAM
. Uzun süreli kullanımda opioid res sayısı ve duyarlılığı değişir (tolerans)
. Tolerans hızla gelişir
. Yoksunlukta ise ribaund hiperaktivite gelişir
. Bu nedenle alım sürer = BAĞIMLILIK
. Aile içi ve sosyal ilişki sorunları
. Okul ve iş sorunları
. Ek psikiyatrik bozk.
. Hepatit , HIV vb… enfeksiyonlar
İNTOKSİKASYON
. Pupiller kontraksiyon
. Geveleyerek konuşma ve yargı bozk.
. Uykulu hal ya da koma
. Dikkat ya da hafıza bozk
. Öfori ya da disfori
. Sosyal ya da mesleki fonksiyon kaybı
. Algı bozk.. (bazen)
YOKSUNLUK
. Şiddetli kas ve kemik ağrıları
. Abdominal kramplar
. Bol diare
. Rinore, lakrimasyon, burun tıkanıklığı
. Ateş ya da hipotermi
. Pupiller dilatasyon
. Hipertansiyon, taşikardi
. Güçsüzlük, bulantı- kusma, tremor
. Ajitasyon ve irritabilite
YÜKSEK DOZ
. Hipotermi, bradikardi, hipotansiyon,
. Yavaş solunum ve koma
. Pin point pupil
. Ayrıca opiyatlara bağlı olarak:
. Deliryum, psikoz, mizaç bozk,
. Uyku ve sexüel bozk
TEDAVİ
ASLA DENEME!...
. DETOKSİFİKASYON
. Metadon,LAAM
. Bupronorfin
. naltrexone
. DESTEK TERAPİLERİ
SEDATİF- HİPNOTİK ve ANKSİYOLİTİKLER
. Benzodiazepinler: diazem, rivotril
. Barbitüratlar: kas gevşetici, anestetik,
antiepileptik
. Fenobarbital, sekobarbital, amital…
. Barbitürat benzerleri: metaqualon
. GABA üzerinden etki…. Disinhibitör…
İNTOKSİKASYON
. Alkol intoksikasyonuna benzer
. Yavaş ve geveleyerek konuşma,
. Geveleyerek konuşma ve yargı bozk.
. Sendeleyerek yürüme ve inkoordinasyon
. Uykulu hal ya da koma
. Dikkat ya da hafıza bozk ve yargı bozk
. Öfori ya da disfori
. Sosyal ya da mesleki fonksiyon kaybı
YOKSUNLUK
. Otonom hiperaktivite: terleme, titreme, hipertansiyon,taşikardi, anksiyete
. Aşırı titreme
. İnsomnia
. Bulantı- kusma
. Psikomotor ajitasyon
. İşitsel ve görsel hallüsinasyon
. Epileptik nöbet
TEDAVİ
. Detoksifasyon
. Hospitalizasyon
. Destekleyici terapiler
. ASLA DENEME
KAYNAKLAR:
Kaplan HI, Sadock BJ. Synopsis of Psychiatry. Behavioral Sciences, Clinical Psychiarty. Eighth Edition. 1998.
|
